top of page

Blog

Hashimoto ve Tiroit Hastalıklarında Beslenmeye Nereden Başlamalısınız?

7 gün önce
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

‘’Hashimoto tanısı ilk aldığımda, doktor odasından çıkar çıkmaz Google’a yazdım. Sonra bir kaç gün daha araştırmaya devam ettim. Karşıma bir sürü öneri ve yasak çıktı.

Biri diyor ki gluten ve süt ürünlerini asla ağzına koyma, başkası diyor ki her gün brezilya cevizi ye, bir başkası lahana yeme…

Ama biraz daha araştırdıkça, karşıma ilk okuduklarımın tam tersini savunan bilgiler çıktı. Kafam allak bullak oldu, ne yapacağımı şaşırdım’’


Bu cümleleri çok sık duyuyorum.


Hashimoto, hipotiroidi, hipertiroidi ya da Graves tanısı alan pek çok kişi ilk anda aynı yere düşüyor: BİLGİ KİRLİLİĞİ.


Üstelik bu bilgiler çoğu zaman çok kesin bir dille sunuluyor. “Bunu yersen hastalığın artar”, “şunu kesersen tiroidin düzelir”, “bu takviyeyi herkes kullanmalı” gibi cümleler kulağa ikna edici gelebiliyor. Bazen ben bile ‘’acaba mı?’’ diyorum…


Bu yazıda yeni bir yasaklar listesi vermek istemiyorum. Bunun yerine Hashimoto ve tiroit hastalıklarında beslenme konusuna nereden başlayabileceğinizi, hangi bilgiyi nasıl değerlendirebileceğinizi ve adım adım nasıl ilerleyebileceğinizi anlatmak istiyorum.


Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı, ilaç dozu, takviye kullanımı ve tedavi planı için hekiminizle, kişisel beslenme düzeniniz için diyetisyeninizle birlikte ilerlemeniz gerekir.


Eye-level view of a balanced breakfast plate with eggs, greens, whole grain bread and walnuts
Tiroit sağlığı için başlangıç noktası çoğu zaman dengeli tabaktır.

Önce hangi tiroit hastalığınız olduğunu anlayın


Tiroit bezi, metabolizmanın düzenlenmesinde görev alan hormonları üretir. Bu hormonlar enerji düzeyini, bağırsak hareketlerini, vücut ağırlığını, kalp ritmini, vücut ısısını ve ruh halini etkileyebilir.


Fakat bütün tiroit hastalıkları aynı değildir. Bu yüzden herkes için tek bir beslenme reçetesi doğru olmaz.


En sık karşılaşılan durumlar şunlardır:


  • Hashimoto tiroiditi Bağışıklık sisteminin tiroit bezine karşı tepki gösterdiği otoimmün bir hastalıktır.


  • Hipotiroidi Tiroit bezinin yeterli hormon üretemediği durumdur. Hashimoto, hipotiroidinin yaygın nedenlerinden biridir.


  • Hipertiroidi Tiroit hormonlarının gereğinden fazla üretildiği durumdur.


  • Graves hastalığı Hipertiroidinin en sık otoimmün nedenlerinden biridir.


Bu ayrımı bilmek önemli. Çünkü hipotiroidide yorgunluk, kilo alma eğilimi, kabızlık ve üşüme görülebilirken, hipertiroidide çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sinirlilik daha belirgin olabilir. Beslenme hedefleri de buna göre değişir.


Örneğin hipotiroidisi olan bir kişide amaç yeterli enerji, protein, lif ve mikro besin alımını düzenlemek olabilir. Hipertiroidide ise hızlı metabolizma, kas kaybı riski, kemik sağlığı ve yeterli enerji alımı daha öne çıkabilir.


Bu yüzden ilk adım şudur: Elinizdeki tanıyı netleştirin.


Kan değerlerinizi tek tek değil, birlikte değerlendirin


Beslenme düzenine geçmeden önce laboratuvar sonuçlarınıza bakmak gerekir. Sık takip edilen değerler arasında şunlar yer alır:


  • TSH

  • Serbest T4

  • Serbest T3

  • Anti-TPO

  • Anti-Tg

  • Ferritin

  • B12 vitamini

  • D vitamini

  • Çinko

  • Selenyum

  • Açlık glukozu ve insülin

  • Lipid profili


Burada kritik nokta şu: Tek bir değere bakarak büyük kararlar vermeyin.

Kan değerlerinde optimal aralıkları görmek için Tahlillerim "Normal" Ama İyi Hissetmiyorum: Hashimoto'da Optimal Değerler yazımdaki tabloyu inceleyebilirsiniz.


İlacınızı doğru kullanın


20 yıldır bu alanda çalışıyorum ve gördüğüm en sık yapılan yanlış ilacın hatalı kullanımı diyebilirim. İlacınızı doğru şekilde kullanmıyorsanız en iyi beslenme bile fayda etmeyecektir.

Kurallar:

•       Tiroid ilacının etken maddesi mide asidinde çözünür. Eğer mideniz yeterince asidik değilse ilacın emilimi zorlaşır. Bu yüzden kesinlikle aç karnına almalısınız.

•       İlaç ile aynı saatte başka ilaçlar, özellikle mide koruyucu almayın (en sık gördüğüm hata)

•       Kahvaltıya ve kahveye en az 40-60 dakika bırakın.

•       Kalsiyum ve demir takviyelerini ilaçtan en az 4 saat sonraya alın.

•       Her gün aynı saatte alın. Düzen, tek tek kuralların hepsinden daha önemli.


İlaç saatiniz ve dozunuzla ilgili her değişikliği mutlaka doktorunuzla yapın.


Pratik bir öneri: Ben danışanlarıma ilaçlarını yatarken baş ucuna koymalarını, ve sabah gözlerini açar açmaz ilk iş almalarını öneriyorum. Böylece başka ilaç ve besinlerle arasına zaman koymak kolaylaşıyor.


Her şeyi yasaklamak yerine temel düzeni kurun


Hashimoto tanısı alan pek çok kişi ilk olarak gluten, süt ürünleri, soya, lahana, baklagil, yumurta, kahve ve şekeri aynı anda kesmeye çalışıyor. Bu yaklaşım kısa vadede kontrol hissi verebilir. Fakat uzun vadede hem sürdürülemez olur hem de besin çeşitliliğini azaltabilir.


Başlangıçta daha sağlam bir yerden ilerlemek gerekir.


Düzenli öğün ritmi kurun.

Uzun açlıklar bazı kişilerde kan şekeri dalgalanmalarını artırabilir. Bu durum yorgunluk, tatlı isteği ve akşam aşırı yeme ile sonuçlanabilir. Herkes aynı saatte yemek zorunda değil, ama gün içinde plansız kalmak çoğu zaman işleri zorlaştırır.


Yeterli protein alın.

Yumurta, balık, tavuk, hindi, et, yoğurt, kefir, peynir ve baklagiller kişisel toleransa göre kullanılabilir. Protein kas kütlesini, tokluğu ve kan şekeri dengesini destekler.


Lif alımını artırın.

Sebzeler, meyveler, kurubaklagiller, tam tahıllar, kuruyemişler ve tohumlar bağırsak sağlığı için değerlidir. Kabızlık hipotiroidide sık görülebilir. Lif, su tüketimi ve hareket birlikte düşünülmelidir.


Kan şekerini daha dengeli tutun.

Sadece karbonhidrattan oluşan öğünler yerine tabağa protein, yağ ve lif eklemek daha iyi bir tokluk sağlar. Örneğin sadece simit yemek yerine yumurta, peynir, zeytin ve domatesle dengelenmiş bir kahvaltı daha destekleyici olabilir.


Aşırı düşük kalorili diyetlerden kaçının.

Sürekli çok az yemek, özellikle hipotiroidi ve yorgunluk yaşayan kişilerde tabloyu zorlaştırabilir. Kilo yönetimi gerekiyorsa bu süreç yavaş, kişisel ve takipli ilerlemelidir.


Herhangi bir gıdayı hayatınızdan çıkarmadan önce ilk olarak bu 5 temeli oturtun. Sonra devam eden şikayetlerinize göre ince ayar yapın.


Mesela gluten hassasiyetiniz olduğunu düşünüyorsunuz ama dengeli ve lifli beslenmeye başladığınızda bu şikayetlerinizin geçtiğini görüyorsanız size dokunan şey gluten değil kan şekerinizin dengesiz olmasıdır.


Sık Sorulan Sorular:


Glüten ve sütü herkes bırakmalı mı? :

İnternette tiroit beslenmesiyle ilgili en çok karşılaşılan önerilerden biri “gluteni kesin” cümlesi. Bazı kişiler gluten tüketmediğinde sindirim şikayetlerinde, şişkinlikte veya genel iyilik halinde düzelme hissedebilir. Çölyak hastalığı veya glutenle ilişkili net bir hassasiyet varsa glutensiz beslenme gerekli olabilir.


Fakat Hashimoto tanısı alan herkesin otomatik olarak gluteni kesmesi gerektiğini söylemek doğru değil. Böyle bir karar verilecekse belirtiler, kan testleri, gerekirse çölyak taraması ve beslenme kalitesi birlikte değerlendirilmeli.


Süt ürünleri için de benzer bir durum var. Laktoz intoleransı, süt proteini hassasiyeti veya tüketim sonrası belirgin mide bağırsak şikayeti olan kişilerde kısıtlama gerekebilir. Ama iyi tolere eden bir kişi için süt ürünlerini beslenmeden çıkarmak iyi bir protein ve kalsiyum kaynağından vazgeçmek demektir.



"Lahana yeme" efsanesi

Lahana, brokoli, karnabahar, Brüksel lahanası gibi sebzeler de sık tartışılır. Bu besinler guatrojen bileşikler içerir. Fakat normal porsiyonlarda, özellikle pişmiş olarak tüketildiklerinde çoğu kişi için sorun oluşturmazlar.

Yani oturup da 1 kilo çiğ lahana yemiyorsanız sıkıntı yok :)



Brezilya Cevizi

Yüksek selenium içeriği nedeniyle tiroid hastalıklarda öneriliyor. Peki kimler ne zaman almalı?

Antikor değerleriniz çok yüksekse ilk aşamada günlük 200 mcg Selenium takviyesi önerilir. Bu daha güvenli bir yöntemdir çünkü yediğiniz her cevizin içeriğindeki selenium miktarını bilme şansınız yok.

3 ay sonra tekrar Antikor seviyelerinizi ölçtürüp anlamlı bir şekilde düştüğünü görürsek o zaman selenium takviyesini bırakıp brezilya cevizi gibi besin ile ikame ederiz.


Önemli: Hem 200 mcg selenium takviyesi hem de brezilya cevizi gibi yüksek selenium içeren besini birlikte almayın. Selenium yüksek dozlarda toksisite yapabilir.

Hangi diyeti yapmalıyım?

Özellikle Hashimoto için öne çıkan bir çok diyet yöntemi var. Gluteinsiz diyet, AIP (Otoimmün Paleo Diyeti), Şekersiz Beslenme gibi.

2026 verilerine göre Hashimoto hastalarının en güzel sonuçlar aldığı beslenme şekli bunlar arasında ‘’Şekersiz Beslenme’’ çıktı. Bu da çok mantıklı çünkü otoimmün hastalıkların neredeyse hepsinde şekeri kestiğinizde hastalığın kökeni olan inflamasyonu azaltıyorsunuz.

Şekeri kesmek derken, meyve ve tahıllardan aldığımız doğal karbonhidratlardan bahsetmiyoruz. Sofra şekeri dediğimiz saf-işlenmiş şeker ve şuruplar ve bunları içeren yiyecek-içeceklerden bahsediyoruz.


Kısacası, bir besini kesmeden önce şu soruları sorun:


  • Bu besini yediğimde belirgin bir şikayet yaşıyor muyum?

  • Bu şikayet düzenli olarak tekrar ediyor mu?

  • Kesince yerine ne koyacağım?

  • Bu kısıtlama beslenme kalitemi artırıyor mu, yoksa daraltıyor mu?

  • Bu kararı bir uzmanla değerlendirdim mi?


Close-up of cooked broccoli, lentils, salmon and yogurt bowls on a wooden table
Besinleri tek tek suçlamak yerine tabağın bütününe bakmak gerekir.



Beslenme tek başına yetmez

Stres, uyku düzeni ve bağırsak sağlığı bu tablonun ayrılmaz parçaları.

Kronik stres ve uykusuzluk otoimmün süreci tetikleyebilir ya da alevlendirebilir.

Beslenme planınız ne kadar iyi olursa olsun, günde 5 saat uyuyup sürekli kortizol yüksekliğiyle yaşıyorsanız, vücudunuz bunun bedelini ödemeye devam eder.

Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız bu sırayı izleyin


Kafa karışıklığını azaltmak için kendinize dört haftalık sade bir başlangıç planı oluşturabilirsiniz.


Birinci hafta

Tanınızı, kullandığınız ilaçları ve son kan değerlerinizi toparlayın. Şikayetlerinizi yazın. Yorgunluk, kabızlık, saç dökülmesi, üşüme, çarpıntı, iştah değişimi gibi belirtileri not edin.


İkinci hafta

Öğün düzeninizi gözlemleyin. Protein alıyor musunuz, sebze tüketiyor musunuz, su içiyor musunuz, çok sık atıştırıyor musunuz, bunlara bakın. Bu hafta büyük yasaklar koymayın.


Üçüncü hafta

Tabağınızı güçlendirin. Her ana öğünde protein, sebze, kaliteli yağ ve uygun karbonhidrat kaynağı bulundurmaya çalışın. Örneğin balık, salata, zeytinyağı ve bulgur iyi bir tabak olabilir.


Dördüncü hafta

Şüpheli besinleri değerlendirin. Sizi rahatsız ettiğini düşündüğünüz bir besin varsa bunu tek tek takip edin. Aynı anda beş besini kesmek yerine belirtileri daha net görmenizi sağlayacak bir yol izleyin.


Bu süreçte hedef mükemmel beslenmek değildir. Hedef, vücudunuzun neye ihtiyaç duyduğunu daha doğru anlamaktır.



En iyi başlangıç yasak listesi değil, kişisel yol haritasıdır


Hashimoto ve tiroit hastalıklarında beslenmeye başlarken en sık yapılan hata, internette görülen en katı planı en doğru plan sanmaktır.

Oysa iyi bir beslenme yaklaşımı hem bilimsel bilgiye dayanmalı hem de kişinin tanısına, kan değerlerine, belirtilerine, ilaç kullanımına, yaşam düzenine ve besin toleransına uyumlu olmalıdır.


Başkasına çok iyi gelen bir şey senin vücudunda çalışmayabilir ya da tam tersi başkasına dokunan bir besin seni etkilemeyebilir. Kendini kısıtlamak yerine bedenini tanımaya başla.


Ben Uzm. Dyt. Burcu Üner. 20 yıldır bu konuda çalışıyorum ve senin tahlillerini, bağırsak sağlığını ve yaşam tarzını birlikte okuyarak sana özel bir plan yapıyorum.


👉 Kendi Hashimoto yolculuğunda yalnız yürümek zorunda değilsin. Hizmetler üzerinden bize ulaş, birlikte senin için doğru planı oluşturalım.





Kaynaklar

  1. Ragusa F, Fallahi P, Elia G, et al. Hashimoto's thyroiditis: Epidemiology, pathogenesis, clinic and therapy. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2019;33(6):101367. doi:10.1016/j.beem.2019.101367

  2. Toulis KA, Anastasilakis AD, Tzellos TG, Goulis DG, Kouvelas D. Selenium supplementation in the treatment of Hashimoto's thyroiditis: a systematic review and a meta-analysis. Thyroid. 2010;20(10):1163-1173. doi:10.1089/thy.2009.0351

  3. Garofalo V, Condorelli RA, Cannarella R, Aversa A, Calogero AE, La Vignera S. Relationship between iron deficiency and thyroid function: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2023;15(22):4790. doi:10.3390/nu15224790

  4. Wang J, Lv S, et al. Meta-analysis of the association between vitamin D and autoimmune thyroid disease. Nutrients. 2015;7(4):2485-2498. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4425156/

  5. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Hashimoto's Disease.

  6. British Thyroid Foundation. Diets and supplements for thyroid disorders.

  7. NICE. Thyroid disease: assessment and management.

  8. Hashimoto Tiroiditinde Beslenme Stratejileri: Diyet Modelleri ve Takviye Uygulamaları (2025).

  9. Wentz I. Hashimoto's Protocol: Helpful Dietary Protocols (okuyucu anketi verileri).

Yorumlar

5 üzerinden 0 yıldız
Henüz hiç puanlama yok

Puanlama ekleyin
Archive
Follow Me
  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey Instagram Icon
  • Grey Pinterest Icon
bottom of page